Erik Harteveld (1955)

Erik Harteveld is in 1955 in Assen geboren, mor hij verhoesde al in 1961 naor Nijlande, een dörpie van omendebij twintig boerderijen tussen Raol en Assen. Daor hef e Drèents leerd. De idyllische kinderwereld van Nijlaande is ’t belangriekste thema van zien gedichtenbundel Hoss is dood. Doe Erik op de HBS zat, woonde hij in Grol waor veul meer te dooun was. Meziek maoken en aachter de wichter anzitten, is hum het meeist bijbleven. De thematiek van zien band Kopstubbers komp daor veur ’t grootste deeil vort. Laoter is Erik verhoesd naor Stad waor e Nederlandse Taol en Letterkunde studeerd hef en daorna Slavische Taolen. In 1983 kwam e veur het eerst met Drèents as cultuurtaol in anraoking as teneeilspeuler in ’t stuk An ’t Voetenende van Marga Kool.
Vlak daornao hebben ze hum vraogd een bijdraoge te levern an het Drèents radiopregramma van Radio Noord Mandielig. Daornao was e niet meer weg te dèenken oet de Drèentse media: Boenders en Bössels op Radio Drenthe en Kwaanskwies, Rikrak, De Berichten, het Kleine Hoessie op de Heide en Erven Takens veur TV Drenthe. Tiedens zien radioperiode begon e veur het eerst in het Drèents te schrieven. Eerst gedichten en laoter humoristische stukkies in de kraant, zoas 1000 jaor Drenthe en Vrouw Koetje. Hij hef ok dreei teneeilstukken schreven met de titels Kriet op tiet, Breien veur Burundi en De wraok van Tale Kwant (2005). Erik Harteveld woont al jaoren op het Grunneger hogelaand in Rasquert. Sinds 1995 is Erik Harteveld leider van de bluesband ‘Kopstubbers’. Dizze band hef dreei cd’s in eigen beheer oetgeven: Altied pech (1998), Zummerfeest (2000) en Not Normal Anymore (2003). De band besteeit oet de volgende personen: Erik Harteveld (zang, gitaar), Bruno Boucher (piano, orgel), Hans Lass (bas), Herman Wesselink (percussie) en Alex Harteveld (drums). Harteveld perbeert de grèenzen tussen meziek en gedichten wat vervaogen te laoten. Het gedicht Laandschup (kiek wieder) is daor een veurbeeld van. Harteveld hef dit schreven as gedicht, mor laoter as leeidtie instuurd naor ’t Noord-Nederlaands leeidtiesfestival 2005. Hij won de eerste pries. Met aal meugelke zintuuglijke waorneming (geur, kleur, geluud en meer) beschrif e het laandschap dat niet veraandert. In december 2005 is Erik Harteveld kozen tot stadsdichter van Assen.   Webstee: http://www.erikharteveld.nl/

Wij perberen hier aal kaanten van ’t schrieverssschap van Harteveld zeein te laoten. Daorom lao wij de bezeuikers van de webstee een column, een stuk of wat gedichten en leeidteksten lezen.

Laandschup

En de regen slaot hier
kleine ronde putties in het zaand
Van de regelrechte voren
van de ploeger op het land
En de geur van gier en parsvoer
hangt hier doodstil in de straot
En het schrikdraod tikt al daogenlang
Een traoge dreekwartsmaot

En het okergele koren
Fluustert woorden in de wiend
En het linnenrek met kleden
Is de speulplaots van een kiend
En de wortels van de eken
Drukt de klinkers oet de weg
En d'r hangt een doodse stilte
Achter de broene beukenheg

En een Hohner 80 - basser
Zinkt hier bijnao in het niets
Met een Erdalblik met kniepers
Op de veurvörk van een fiets
In de winter komt de daamp
Van dartien koenen oet de stal
En de meinschen bint hier minder
As een stip in het heelal

En de koenen graost zo langzaom
As het gruien van het grös
En het is een half uur lopen
Naor de halte van de bus
Op het zaandpad riedt een blauwe
Fonkelneie NSU
En d'r is hier nog gien toekomst
Hier is enkelt hier en nu

Kopstubbers - Alles mut veraandern

Alles mut veraandern
Niks blef zoas het is
Der wordt een nei begun maakt
Met de geschiedenis
Wat under is komt boven
Alles mut op de schop
Niks blef meer hetzölfde
Alles mut op de kop

Want wat nou gebeurt dat deugt niet
Zo hef het gien zin
Vanof nou wordt alles beterder
Dit is pas het begin

En Jezus die leup zunder zinken over het water
Maor ’t is nou toch al gauw een paor doezend jaor later

En Mozes die zee: “Ie mugt heulemaol niet doden.”
En umdat hij dat zee is het sindsdien verboden

Van Mohammed mugt wij niet het eerdse begeren
Maor zölf leup hij ok in heul sjieke kleren

Alles mut veraandern, alles mut veraandern
Wij niet, maor die aandern
Alles mut veraandern, alles mut veraandern.

Kopstubbers - Ienzaom & Ellendig

Ik bin een heule toer allent west
Ik wus niet meer wat liefde was
Ik har nog maor twei vrunden
Mien tabak en mien jeneverglas

Ik was ienzaom en ellendig
Ellendig ienzaom, heul allent
Ienzaom is verschrikkelijk
Veural as ie allennig bent!

Toen vun ik dus dat vrouwtje
Die van een aander scheiden was
Nou biw met oes beiden
Bij de ofwas en op het matras

Nooit meer ienzaom of allennig
Ellendig ienzaom heul allent
Ienzaom is verschrikkelijk
Veural as ie allenig bent!

Nee, nooit meer ienzaom enzovoort...

Burgemiester en wetholders

Beste leesders en leesderessen.

Ik laot mij eerstdaogs as Burgemiester kiezen. Dan zult wij de boedel ies even veraandern. Ten goede vanzölfs! Ik heb de griep niet had. Heer Koetje wel. Het leup hum dun deur de boksem. Dat komt aj een wat zwakke geest hebt, is het besluut ok niet stark. Zo ien kan gien Burgemiester worden. Burgemiesters mugt nooit ziek wezen. Feitelijk is een Burgemiester een soortement hoesvrouw! Zij zörgt d’r veur dat alles goed reilt. As ’t d’r op ankomt is een hoesholding gewoon een stad: met ziekenhoes (verbaandtrommel), restorants (de keuken), universiteit (mien boekenkassie), sportvelden (sjoelbak), Openbaor vervoer (de fiets), plantsoenendienst (heer Koetje). Wegens hierom bin ik zeer geschikt as Burgemiester. Wat ze wel zegt is: regeren is veuroetkieken. Dit klopt percies! As ik zie dat d’r nog maor een klein beetie sukker is in de bus, begunt mien brein drekt te regeren. Ho jonges, niet oetstellen! Drekt even neie kopen veur het te laot is. Want aans zit ie zomaor zunder sukker. Dit kuj misschien nog wel volgen. Maor nou begunt het echte regeren! Want ik gao naor de Spar veur neie sukker. Maor (en nou komt de veuroetziende blik!) dan kieke ik ok drekt even hoeveul koffie d’r nog is! Er is nog ongeveer de helft. Het is een stoere afweging veur de mieste meinschen. Niet veur mij! Ik vul de koffie an tot hij compleet is! Dit scheelt een keer lopen! Een goeie burgemiester hef altied genogt koffie in hoes. Een goeie Burgemiester giet met lege fietstassen hen, en komt met vollen weerom! De fietstassen van een goeie Burgemiester puilt altied oet. Ie kunt de riempies nog maor te nauwe nood dichtgepsen. Aj naor de meeste steden kiekt, hej gewoon weerdeloze Burgemiesters. Dat komt omdat het manlu bint. Die bint gewoon um alles te laoten verslonsen en te versloeren. Overal ligt smerige sokken en underboksems. Zuuk ie naor hansaplast in het ziekenhoes? Schoon op! Burgemiester hef ze niet anvuld! Ok nooit een keer zeggen daj de leste rol twalletpapier oet het geutstienkastie haolt! Tiepies manlu. Ze bint allent geschikt as Wetholder. Die kunt allent wat as ze een bevel kriegt. Maor ie mut ze as Burgemiester niet zölf laoten geworden. Dan komt d’r niks van terecht. Lest ok. Ik zeg tegen de Wetholder: maok ie mij het plantsoen ies an kaant! Komt niks van terecht. De Wetholder stiet maor wat op de schup te loeren. Mien bevel was niet dudelijk genogt. Ik leer er drekt enorm van: Hier even twee steek diep, daor even anharken, blaodern op een bultie, krukaor pakken, keurig afvoeren hen de kompostbult. Dan is het nog maor een kwestie van anvuren of straffen algelang de warklust van de Wetholder. Ik heb een biezunder goeie stijl van leidinggeven, want alles wat ik wil gebeurt! De meinschen wult dudelkheid. Aj ze maor wat laot krummeln wordt ze ongelukkig. Miestal is het zo dat as een Wetholder ongelukkig is, dan hef e te lang ankrummeld. D’r stiet hum gien dudelk bevel veur ogen! As Wetholder kuj nooit gien Burgemiester worden, maor as Burgemiester bin ie ok maor zo Minister of nog hoger. Het is maor een tik an ’t oor. Ie zit maor zo met Brjezjnjev te vergaodern. Al die hoge pieten bint begund as Burgemiester. Nooit as Wetholder. Wetholders is het domste volk wat of d’r bestiet, maor ie kunt d’r niet zunder! Zo hef alles zien eigen stee in de Pieramiede der Macht! Pas aj een beetie bovenin zit, kuj het gekrummel underin overzien!

Oet: Erik Harteveld - Vrouw Koetje vertelt…

Anzeggen
		Zwiegend loopt wij over straot. Ik doe het woord wel - zegt mien breur en rammelt an de keukendeur. Vrouw Bonder stiet in tegenlicht mien breur kiekt naor beneden. Wij hebt een mal bericht - zeg ik, oes mam is overleden.

De tegels bint van Heugafelt,
een hond blaft bij de baander.
As wij het vieftig maol vertelt
is oes mam een aander.

Oet: Erik Harteveld - Hoss is dood

De deur is lös, de klompen oet,
hen Boelens veur Bonanza!
Arie groet oes rerend
op de pompstraot: Hoss is dood.

De scheerzeep op het taofelzwilk,
de worsten in de wiemel,
De hemden op het linnenrek:
wij kunt niet tellen wat untbrek.

Mien breur röp luudkeels: eigen schuld,
um oes van dizze stilte te bevrijden.
Maor wel bin ik as wij ankommend jaor
de pinken helpt verweiden.

Oet: Erik Harteveld - Hoss is dood

Het peerd roekt de stal

Het peerd roekt de stal
en de geur van het heui op de deel
en het spinrag dat trilt in de zun
an de balken, het zwiet van de boer
in de kiel an de spieker boven de leerzen
met zaogsel en mest, de geur van de trekker,
de eulie die drupt
in een blik Jonker Fris en de iezern geur
van het onontwarbaore stiekeldraod
in de hoek bij het poetskatoen,
het parsvoer in plakken, het stro op de grond
en het zaand en het leem an de muur,
het touw in een goldgele streng
an de haok bij de pomp.
Het peerd roekt de stal en het riet
van het dak en de schraopende geur
van de grup bij de koeien,
het leer en het vet en de lucht
in de banden, de kar en
de zakken van jute.
Het peerd roekt de stal en de melk
in de bussen, de gebutste bussen,
het stof op de roeten, heul klein
is de geur van het stof dat het roekt
as de geur van de emmer,
het holt van de trog, de ketting
die rinkelt, de roest.
Het peerd roekt de stal
en het peerd wil hen hoes.
Ik bin het peerd.

Ter gelegenheid van de landelijke gedichtendag 2006

◄ weerum naor het thoesblad