Bliede daj der bint en zo. Dank veur het gebruuk van het kasteel.

Wat is identiteit? Dat is te omschrieven as een verzaomeling unieke kenmerken van een groep mèensen. En aj mèensen vraogt wat ze vuult as identiteit zult ze nogal ies zeggen dat heur taol der met van doen hef. Vanzölf ok dingen as normen, tradities, gewoontes, gebruken, maor aaltied taol. Ok oonze toekomstige kroonprinses, die oonze identiteit niet antröffen har, voedt heur kindern op in heur eigen taol.

Taol is onderscheid van aandern. Niet veur niks hef een subcultuur een eigen taolgebruuk, hef een beroepsgroep een eigen vakjargon.
En wel zien ogen de kost gef zöt in de wereld zat veurbeelden van conflicten tussen groepen waor as taol een rol bij speult. Want taol is benaom twei dingen: emotie en macht. Emotie omdat taol vörm gef an joen diepste gevulens. Taol is een warme jas om joe hen, waor je in schoelen kunt, waor je in thuus bent. En as dan die taol niet as volweerdig bekeken wordt, wegdrukt wordt deur een bovenliggende taol, dan röp dat nogal ies heftige reacties op. Evenzo goed röp het ievern van minderheidsgroepen veur heur eigen taol mangs heftige reacties op bij de meerderheid. Denk maor ies an het onschuldige idee, wat in Limburg al lang gewoon is, om de plaotsnaomen ok in de streektaol te vermelden.

Sinds ik bestuurlijk betrökken ben bij de streektaol in Drenthe is der al vaak en veul spreuken over die taol. Het Huus waor die taol onderdak komp, is vier maol in Provincale Staoten an de orde west, en dat in een jaor tied. Dat hef schiere dingen opleverd.
Maor het is tegeliekertied ok zörgelijk daw nogal ies reacties tegenkomt die getuugt van weinig begrip veur oonze zörg over het Drèents. Het döt zeer om metwarkers omschreven te heuren as fundamentalist of opmerkings te kriegen as “daor hej de taoltaliban weer”. O, wis, het wordt zegd met politiek correcte toevoegings as: ik heb vanzölf niks tegen de streektaol. Het is lichtkaans relativerend bedoeld.

Maor de ondertoon is niet fraai. De vergeliekings bent vergezöcht. Oonze metwarkers doet waorveur ze anneumen bent: met bevleugenheid zich inzetten veur het cultuurgoed dat oonze taol is. Iene die zich inzet veur de komst van de Vuelta nuumt ze toch ok gien fundamentalist?

Laot het hier en op dit moment nog ies dudelijk zegd wezen: we bent en vuult oons Nederlanders. Het Nederlands is oonze landstaol en ok daor moet we zunig op wezen. Gieniene bij het Huus van de Taol vindt dat der op schoel allennig Drèents praot mag worden. Gienien vindt dat de provincie allenning stukken in de steeektaol rond sturen mut. Maor we bent Drenten èn Nederlanders en gien Hollanders, Friezen of Limburgers. Het Drèents is de taol waor wij in thuus bent, waor wij in woont. En wij zet oons in veur die taol, vanuut de oprechte overtuging dat het de muite weerd is om dat prachtige cultuurgoed te beholden.

Op veul manieren. Daorbij is het van belang dawwe zichtbaor bent in de Drèentse saomenleving. Ien van de manieren hoe we dat doen wilt, is het opzetten van een netwark in Drenthe. En daor hebt jullie toezegd an met te willen warken. Daor ben we wies met. Ie neemt een stevige taok op je. As taolschulte moej een spin in het web worden. Dat kost tied en inzet.

Ik kan mij veurstellen dat paartie lu zegt dat het begrip schulte olderwets is. Gef een beetie een geurtie van vrogger. Dat zol kunnen, maor rayonheufd klunk oons te Fries en account- of districtsmanager te Hollands. Nao lang risselveren heb we dus toch keuzen veur taolschulte. En veur taoldrost. En het is mij een eer de neie schultes het symbool van heur positie uut te reiken. Ik wèens joe allemaol veul wil an dit neie wark. Want wark is der zat en oonze taol is het weerd!

◄ weerum naor het thoesblad