Balkenende en Bos over tweetaligheid
Het is verkiezingstijd en dan hoor je de vreemdste dingen. Onze premier Balkenende prijst in een verkiezingsspotje een Marokkaanse ondernemer omdat hij thuis met zijn kinderen Nederlands spreekt. PvdA-lijsttrekker Wouter Bos wil allochtone ouders van wie de kinderen een taalachterstand hebben, verplicht op een cursus Nederlands sturen. Hun luid verkondigde opvattingen over tweetaligheid slaan nergens op, zo blijkt twee recente onderzoeken van de Wetenschapswinkel Taal, Cultuur en Communicatie van de Rijksuniversiteit Groningen over meertaligheid. In plaats van thuis met de kinderen gebrekkig Nederlands spreken, kunnen Marokkaanse of Turkse ouders veel beter hun kinderen een goede basis in het Berbers of het Turks meegeven.

Talen kunnen elkaar versterken
De politici zijn trouwens niet de enigen die wandelen op dwaalwegen als het gaat om de gevolgen van tweetaligheid. Een derde van de ouders en twee derde van de leerkrachten denkt dat opvoeding in een andere taal negatieve effecten heeft op het Nederlands dat iemand schrijft, leest en spreekt. Volgens de onderzoeken kunnen beide talen elkaar echter juist versterken. Opvallend is ook dat zowel ouders als leerkrachten de ontwikkeling van het Nederlands belangrijker vinden dan de ontwikkeling van de andere taal. Dit statusverschil tussen de talen is niet bevorderlijk voor de taalontwikkeling. Een open communicatie over meertaligheid tussen ouders en scholen kan veel misverstanden wegnemen en de taalontwikkeling in beide talen bevorderen, stellen de onderzoekers.

Weinig kennis over meertaligheid
In 2005 onderzocht de Wetenschapswinkel al de kennis van leerkrachten over meertaligheid. De drie onderzoeksrapporten samen geven een beeld van wat ouders en leerkrachten weten over de ontwikkeling van kinderen die meer dan één taal leren en hoe ze daarover met elkaar communiceren. En dat beeld is niet best. Een van de belangrijkste conclusies is dat meertaligheid geen onderwerp van gesprek is tussen ouders en school, terwijl beide partijen wel - terecht - veel belang hechten aan de taalontwikkeling van kinderen.

Informatie is gewenst
Uit deze onderzoeken blijkt verder dat de informatievoorziening over meertaligheid niet optimaal is, terwijl de behoefte aan goede informatie wel groot is. Consultatiebureaus hebben bijvoorbeeld geen schriftelijk informatiemateriaal over meertalig opvoeden tot hun beschikking, terwijl ze wel een groot bereik hebben onder anderstalige ouders. Ook op internet vinden ouders maar weinig informatie, zeker nu een informatieve website over meertaligheid niet meer onderhouden wordt.
Met relatief eenvoudige middelen kan deze situatie verbeterd worden. Naast de beperkte informatie over meertaligheid, zijn ook het huidige onderwijsbeleid en de toon van het integratiedebat mogelijke oorzaken van het ontstaan van misverstanden over meertaligheid, veronderstellen de onderzoekers.

Nederlands leren is niet hetzelfde als alléén Nederlands leren
Saskia Visser, coördinator van de Wetenschapswinkel Taal, Cultuur en Communicatie laat er geen misverstand over bestaan: ,,Nederlands leren is niet hetzelfde als alléén Nederlands leren. Kinderen zijn prima in staat meerdere talen naast of na elkaar te verwerven, dat is ook heel gebruikelijk in het grootste deel van de wereld. We moeten als Nederlandse samenleving stoppen deze kinderen in verband te brengen met problemen, maar juist in ze investeren. In deze tijden van mondialisering zijn mensen die vloeiend meer dan één taal spreken onmisbaar.”

Het multiculturele voordeel
In 2000 verscheen al een taalkundig manifest met als titel ‘Het multiculturele voordeel’. Dit schotschrift had een soortgelijke strekking als de conclusies van de nieuwste onderzoeken. Het werd destijds door ruim honderd vooraanstaande taalkundigen ondertekend. In de alledaagse praktijk is er in zes jaar echter te weinig in het voordeel van meertalige kinderen veranderd, zoals de Wetenschapswinkelonderzoeken laten zien. Een gemiste kans, zo stellen de wetenschappers.

Bron: Friesch Dagblad, 18 november 2006

◄ weerum naor het thoesblad