De tweetalige knop moet om!
Joure - ,,Het is voor crèchemedewerker en moeder verboden om dezelfde taal te spreken.” Orthopedagoog Sieneke Goorhuis-Brouwer opende gisteren het Tomke-symposium over ontwikkeling van tweetaligheid in Fryslân met de woorden van schrijver Midas Dekkers. De peuterscholen moeten beter inspelen op tweetaligheid. ,,De peuter moet een taal bij een persoon hebben. Spreekt de moeder Fries, dan moet zij ook consequent bij het Fries blijven. Dat geldt ook voor de leerkracht, als die Nederlands spreekt”.

Onderscheid aanbrengen in talen
Het onderscheid aanbrengen in talen gebeurt volgens Goorhuis- Brouwer nog veel te weinig. Peuterscholen trekken vaak geen duidelijke lijn. ,,Eén leerkracht, één taal. Wil je tweetalig onderwijs aanbieden, dan moeten er ook twee leraren zijn die afzonderlijk een taal aanbieden, zodat de peuters de talen beter kunnen onderscheiden”. De leerkrachten moeten dan ook vasthouden aan die taal, stelt ze.

Een giraf met een lange nek
Goorhuis-Brouwer merkt dat er nog veel fout gaat in taalontwikkeling bij peuters. ,,Geregeld lezen ouders of leerkrachten leesboekjes aan kinderen voor die niet bestemd zijn voor de betreffende leeftijdsgroep. Een kind van vier wordt uit 'Pluk van de Petteflet' voorgelezen, terwijl het boek eigenlijk bestemd is voor vijfjarigen.” In de conversatie gaat ook veel mis, met name op de peuterschool. ,,Een leraar wil het kind te veel leren. De leerkracht zegt: wat heeft die giraf een lange nek. Het kind reageert enthousiast met: ‘dat heb ik eens gezien!’. Vervolgens legt de leerkracht uit dat de giraf met die lange nek bij de blaadjes van de boom kan komen. Het kind heeft de interesse verloren en loopt weg”.

Tweetaligheid draagt geen risico in zich
De leraar mag volgens Goorhuis-Brouwer een kind geen dingen na laten spreken en het niet om een benoeming vragen. Een boek, stelt ze, moet vaker dan één keer voorgelezen worden. ,,Als elke ouder en leerkracht zijn eigen taal blijft spreken tot het kind, zijn er geen problemen. Het is dus niet waar dat tweetaligheid voor kinderen een risico in zich draagt”. Dat geldt ook voor de ouders, stelt ze. ,,Praat mar Frysk, daar is niets op tegen!”.

Bij één persoon hoort één taal
Marike Elsinga van Sintrim Frysktalige Berne-opfang sluit graag aan bij de woorden van Goorhuis- Brouwer. Het centrum heeft een taalbeleid opgesteld voor de voorschoolse periode. ,,Bij één persoon hoort één taal, in alle gevallen”, vindt Elsinga . ,,De knop moet om! We moeten consequenter zijn in ons taalgebruik. Als de groten hun taal houden, dan kunnen de kleintjes zich beter en rijker tweetalig ontwikkelen”.

Spelenderwijs
Die ontwikkeling moet wel spelenderwijs gebeuren. Het Tomkesympoasium bood gisteravond in Joure de aanwezige peuterjuffen en -meesters ideeën aan. Een ‘verteljas’ om taal te ontlokken, een ‘sneuptafel’ om de woordenschat te vergroten, een simpele poppenkast met verschillende figuren, een ‘verteltas’ met een boekje en verschillende voorleestips voor ouders en een bezoek met de peuterklas aan de bibliotheek. ,,It pjutteplak moat in boartersplak bliuwe!”

Informatiemarkt
Op een informatiemarkt georganiseerd door drie pabo-studenten van de Christelijke Hogeschool Nederland konden de leraren nog meer tips bij elkaar krijgen. ,,Zij hebben allerlei leermethoden bij elkaar gescharreld zonder een budget. Dit om de leerkrachten te laten zien dat verschillende werkmanieren makkelijk te vinden zijn”, aldus W. Groen van de werkgroep Tomke. Ondertussen is Tomke nog steeds bezig de wereld verder te veroveren. Nadat het Friese figuurtje in gebieden met minderheidstalen in Noord-Duitsland en Suriname verschenen is, zijn ook andere gebieden enthousiast geworden.

Bron: Friesch Dagblad, 9 november 2006

◄ weerum naor het thoesblad