Kinder die van jongs of an met meer taolen in anraking komt, bint beter of. In Drenthe geldt dat veur een hiele flot jongern waor de pap en mam Drčentstaolig van bint. Olders en kinder hebt daor feilijk gold met in handen. Wat een taolriekdom!

Der hef een tied west, dat mensen dachten dat het proten van dialect slecht weden zul veur het Nederlands en veur de algemiene ontwikkeling. Onzin! Het umgekeerde is vaker het geval.

Een veurbield: Een tweitaolig wichie (Drčents en Nederlands) zöt een knorrend biest met een krul in de steert over straot lopen. Dat gebeurt niet dagelijks en het kind wil dat vanzölf vertellen. Raozendsnel en onbewust mak het de keuze oet de twei taolen die ze tot heur beschikking hef, want as ze het an heur juf vertelt, zal ze dat biest een ‘varken’ numen, intied dat ze thoes over een ‘zwien’ prat. Gloepends vaak zal dit wichie die keuze in heur kop maken moeten. Zie mak heur harsens soepeler, zie oefent ze slim vaak. En dat is gunstig veur de ‘cognitieve’ ontwikkeling. En laow eerlijk weden, dat gun we toch elk kind. Maxima en Willem Alexander voedt heur beide wichter niet veur niks tweitaolig (Spaans van mam en Nederlands van pap) op.

Een zet leden was der een underwies-/cultuurmark in Börk. Een hiele koppel culturele instellings bracht heur anbod under de andacht van basisschoelen. Drentse Taol was daor ok - vanzölf want wij holdt oes gangs met het levende cultuurgoed Drčents. En weer bleek dat meesters en juffers mangs een verkeerd beeld hebt van wat Drentse Taol nou feitelijk wil. “Je denkt toch niet daw de kinder Drčents leren gaot op schoel?” vreug de directeur van een grote schoel mij. Lichaamstaol en gezichtsoetdrukking meuken dudelijk, dat e twiefelde an mien verstandelijke vermogens.

Nee, wij verwacht niet van schoelen, dat ze de kinder Drčents leren gaot. Het lespregram zit vol zat, de warkdruk in ’t underwies is hoog en wij wilt het niet nog arger maken. Maor wij zulden het wal alderbarstend schier (en zinvol) vinden as schoelen een beetie andacht an de streektaol gaven, gewoon umdat het cultuurgoed is, umdat het in Drenthe nog veul proot wordt, umdat het taolverriekend, umdat het goed is veur ‘t denkvermogen.

En kan dat dan zunder de warkdruk te verhogen? Wij denkt van wal as schoelen het lessenpakket Krummels gebroekt. Veul veurbereiding is niet neudig. De lesgever kan volstaon met het stoppen van een cd in de geluudsdrager. Hie kan ok zölf veurdragen, veurlezen of veurzingen of daorveur de hulp van een older of aandere deskundige inroepen. Dat is mooier, maor het huuf nog niet iens. Wij hebt der ok lesveurstellen bij maakt. Hiel simpel toe- en inpasbaor.

Een paar veurbeelden:

•	bij het gedichie Pieter Pimpelmees (een vogel die zu’n last har van hoogtevrees) kuj een oefening doen in taol-denkrelaties: een snoek met watervrees, een iesbeer die vegetariër worden was, een mol die bang in ’t duuster is enz.)
•	in het volksverhaal De juffer van Echten komt u.a. peerden en honden veur. Anvullend kan een woordenschatoefening daon worden over dierengeluden (kippen kakelen, honden blaffen, ezels balken enz. enz.)
•	Wat ik nog het argste vin is een prachtig, ingetogen lied over Anne Frank. Prima te gebroeken in de periode rond 4 mei. As toegift, en um met hiel veul zörg in de kring te beproten, een flottie spreekwoorden over jeuden.

 

As der zo an Drčents daon wordt in de klas, is dit gien lesmethode. De kinder leert de streektaol hiermet niet. Maor zie kriegt der wal een open holding deur, zie kriegt cultuurunderwies, het is goed veur het taolgevuul en het cognitieve denken wordt anpitjerd. En dat allemaol in kant-en-klaore lessies. En zo levert het Drčents een bijdrage an de ontwikkeling van kinder in algemiene zin.   Gien wonder dat al 106 schoelen het lespakket Krummels kocht hebt!

◄ weerum naor het thoesblad